تا حدود یک قرن پیش ، تحصیلکردهها عقیده داشتند که خورشید جز توپ فروزانی از آتش ، چیز دیگری نیست. اگر خورشید از زغال سوزان ساخته شده باشد، حتی یک میلیون سال هم دوام نمیآورد و به تودهای از خاکستر تبدیل میشود. زمین شناسان نشان دادهاند که زمین هزاران میلیون سال عمر دارد و در تمام این مدت هم پرتو خورشید بر آن تابیده است. در دهه 1930 میلادی (1309 شمسی) فیزیکدانان دریافتند که انرژری خورشید و ستارگان از واکنشهای هستهای پدید میآید.

خورشید ستارهای است از ستارگان رشته اصلی که در آغاز زندگی توده عظیمی از گاز نسبتا سرد بوده است که به تدریج بر اثر انقباضات ثقلی پیوسته گرم و گرمتر شده است . به محض آنکه درجه حرارت مرکزی این خورشید در حال انقباض به اندازهای رسید که برای آغاز شدن فعل و انفعلات هستهای کافی بود. آزاد شدن انرژی هستهای از انقباض بیشتر جرم خورشید جلوگیری کرد و خورشید به حالت پایدار فعلی خود در آمد.
دوستداران پلوتون، ناامید نباشید: محققان هنوز از جنگیدن برسر این نهمین سیاره منظومه شمسی دست نكشیدهاند. البته شمایی كه دوستدار پلوتون هستید به خوبی به یاد دارید كه دو سال پیش كه انجمن بینالمللی ستارهشناسی (IAU) در اقدامی بیرحمانه و بر اساس رایگیری پلوتون را از سیاره به «سیاره كوتوله» تنزل درجه داد، بسیاری از همین محققان جار و جنجال به پا كردند تا جلوی این كار را بگیرند. آنها تصمیم گرفتهاند یك بار دیگر این مناقشه را زنده كنند، اما این بار زیر پرچم ادراك عموم از علم. محققان ایستاده در دو طرف این دعوا وعده كردهاند تا در ماه آگوست آینده در آزمایشگاه فیزیك كاربردی دانشگاه جان هاپكینز رو در روی یكدیگر صف آرایی كنند. مارك سیكس (M.Sykes)، یكی از ترتیب دهندگان این كنفرانس موسوم به «مناظره سیاره كبیر: علم به عنوان یك فرآیند» و مدیر انستیتو علوم سیارهای در آریزونا میگوید: «هدف از این كنفرانس این است كه به مردم یاد بدهیم علم فرآیندی است كه پیوسته خود را بازنگری و اصلاح میكند.» سیكس در ادامه افزود «مردم باید از نزدیك با چنین فرآیندی روبهرو شوند. اقدام دو سال پیش انجمن بینالمللی ستارهشناسی این احساس را در مردم به وجود آورد كه گویی علم به دست گروهی از دانشمندان انجام میشود كه پشت درهای بسته مدام در حال رای دادن هستند.» . . .

تصویری بسیار حیرت انگیز از تلسکوپ هابل که برخورد دو کهکشان را در فاصله ۵۰۰ ملیون سال نوری از زمین نشان میدهد.
(منبع)
Occultations of planets and bright stars are by the Moon unless noted otherwise. General locations are given for these occultations. For observers outside these locations, close conjunctions of the Moon and objects may be observed.
All times are given in Universal Time (UT). To calculate the time for your location, use the following table. Take the UT time and add the time in the table for your time zone.
قدرتمندترین انفجاری که تاکنون در عالم رصد شده بود، حدود چهار هفته پیش به صورت «انفجار پرتو گاما» به وقوع پیوست. درخشش این انفجار در تاریخ رصد انفجارها در کیهان بینظیر بود. اما آنچه بیش از خود انفجار عجیب است، پدیدهی دیگری است. این جرم هنوز در کهکشان میزبان میدرخشد و باعث حیرت اخترشناسان شده است.
به گزارش سايت نجوم، این پدیده به سبب متلاشی شدن ستارهای پرجرم رخ داده است. احتمالا جرم ستاره مذکور معادل 50 برابر جرم خورشید بوده است. این جرم در فاصله 5/7 (هفت و نیم) میلیارد سال نوری از ما قرار دارد. برای مختصر زمانی در روز 29 اسفند، میتوانستیم جرمی چنین دوردست را به راحتی با چشم غیر مسلح نظاره کنیم. با فاصلهای هزاران بار بیشتر از کهکشان مثلث اما با همان میزان درخشندگی...
Astronomy is a fascinating branch of science. This is because astronomy involves the galaxies, cosmos and astrophysics, some things of life that we, common people, do not understand. And it is quite natural for human beings to have a fascination and curiosity for the unknown. It is through astronomy, the study of the universe that many important questions that humans ask are answered like how the universe had begun, if there will be changes in the universe in the future, what the structure of the universe is and how Earth and its inhabitants have managed to fit into the large universe of space and time. These answers may not be found in our lifetime, but there are many people who have scientific brains that follow up these questions in search for an answer to mankind.
در دهه اخیر بنظر می رسد، روند رو به رشد انتشار کتب نجومی بسیار امیدبخش است.
در این مقاله، تعدادی از کتب مفید برای مطالعه ی علاقمندان به نجوم در سطوح مختلف در چهار موضوع: «نجوم رصدی»، «اخترفیزیک و منظومه ی شمسی»، «نجوم محاسباتی و المپیاد» و «تاریخ نجوم» معرفی می گردد:
برای مشاهده عناوین و لیست کتاب ها بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.
|

ستاره شناسان به درستی منشاء این اجرام را نمی دانند. بر اساس تئوری های اولیه، بیشتر سنگهای شناخته شده تکه ای از باقیمانده یک جرم بزرگترند. این اجرام از زمان تشکیل سیارات باقی مانده اند. در جاهای دیگر از منظومه شمسی، اجرام با یکدیگر متصل شده و سیارات و اقمار را تشکیل داده اند.
به جز خورشید، زمین و ماه اجرام بسیار دیگری نیز وجود دارند که با چشم غیر مسلح قابل رصدند از جمله سیارات عطارد، زهره، مریخ، مشتری و زحل همینطور شهاب سنگ ها و ستارگان دنباله داری که به طور موقت قابل مشاهده اند.اجرام بسیار زیاد دیگری نیز توسط تلسکوپ ها در منظومه شمسی رصد شده اند.
از سال ۱۹۹۰ ستاره شناسان سیارات زیاد دیگری در اطراف ستاره های دوردست کشف نموده اند. با مطالعه بر روی این اجرام و نحوه گردششان به دور ستاره مرکزی، دانشمندان امیدوارند اطلاعات کلی تر و جامعی در خصوص منظومه ها به دست آورند. برای مثال می دانیم که درمنظومه ما چهار سیاره کوچک با سطوح سخت و نزدیک به خورشید به نامهای عطارد، زهره، زمین و مریخ همینطور چهار سیاره غول پیکر با سطوح غیر جامد گازی در فاصله دورتر از خورشید به نامهای مشتری، زحل، اورانوس و نپتون وجود دارند اما کشف ستاره ای که دارای چندین سیاره غول پیکر گازی که در مدارهای نزدیک به آن ستاره در گردشند مایه حیرت دانشمندان و ستاره شناسان گردید
Messenger روز 14 ژانویه از فاصله 200 کیلومتری نزدیک ترین سیاره منظومه شمسی به خورشید گذشت.

کاوشگر مارینر 10 که در دهه 1970 تهیه شده بود تنها شواهد سستی از فعالیت آتشفشانی روی این سیاره فراهم کرده بود.به علاوه در جریان ماموریت مارینر تنها 45 درصد سطح عطارد نقشه برداری شده بود؛ مسنجر تاکنون 30 درصد دیگر سطح سیاره را عکس برداری کرده است. دکتر شان سولومون، دانشمند اصلی ماموریت مسنجر، گفت: "این پرواز به ما اجازه داد بخشی از سیاره را که هرگز توسط فضاپیماها دیده نشده بود ببینیم، و فضاپیمای کوچک ما معدن طلایی از داده های مهیج ارسال کرده است." لوئیس پراکتر، دانشمند دیگر این ماموریت از آزمایشگاه فیزیک کاربردی در دانشگاه جانز هاپکینز در مریلند، در مورد شواهد مربوط به فعالیت آتشفشانی عطارد گفت: "فکر می کنم شک کمی در میان اعضای تیم ما هست که فعالیت آتشفشانی گسترده ای در عطارد وجود داشته است." ...
سردترین جای شناختهشده جهان درون سحابی بومرنگ (Boomerang nebuka) قرار دارد.
این سحابی در صورت فلکی قنطورس، در فاصله 5000 سال نوری از کره زمین قرار دارد. این سحابی از نوع سحابیهای سیارهنما (planetary nebulae) است.

سحابیهای سیارهنما در اطراف یک ستاره درخشان مرکزی تشکیل میشوند، هنگامی که این ستاره در مراحل انتهایی زندگیش از خود گاز بیرون میدهد.
سحابی بومرنگ یکی از عجیبترین مکانهای جهان است. ساهایی و نیمان، دو ستاره شناس در سال 1995 با استفاده از تلسکوپ 15 متری Swedish ESO Submillimetre در شیلی نشان دادند که این سحابی سردترین مکان جهان تا به حال است.
این سحابی با درجه حرارت منهای 272 درجه سانتیگراد،تنها یک درجه گرمتر از صفر مطلق (پایین حد برای همه درجه حرارتها) است.
حتی درخشش پسزمینهای منهای 270 درجهای ناشی از مهبانگ گرمتر از این سحابی است.این تنها شیئ یافتشده تا به حال است که درجه حرارتی پایینتر از پرتوتابی پسزمینهای دارد.
به نظر میرسد که شکل کلی پاپیونمانند بومرنگ بوسیله وزشی بسیار شدید، با سرعتی حدود 310000 متر در ساعت به وجود آمده باشد که گاز به شدت سرد را از ستاره مرکزی در حال مرگ به خارج میراند.
به گفته ستارهشناسان این ستاره 1500 سال است که به اندازه یک هزارم جرم خورشید در هر سال ماده از دست میدهد.این مقدار 10 تا 100 بار بیشتر از از سایر اجرام مشابه است.
گسترش سریع سحابی باعث شده است که این سحابی به یکی از سردترین مکانهای شناختهشده جهان بدل شود.گازی که با سرعت به بیرون جریان دارد، یک حباب نزدیک به خلا ایجاد میکند که سرمایی فوقالعاده دارد.
اخترشناسان دانشگاه کالیفرنیا در لس آنجلس دریافته اند صدها میلیون یا حتی میلیاردها سال پیش پس از آنکه سیارات به دور دو ستاره غیرعادی تشکیل شدند، موج دومی از فرآیند شکلگیری سیارات به راه افتاد.
اخترشناسان این دانشگاه معتقدند فرآیند دوم شکل گیری سیارات حاصل باروری ستارگان دوره نخست بوده است.
بر اساس گزارش اسپیس دیلی، این ستارگان که به دلیل قدمتشان از ویژگیهای حیرت آوری برخوردار هستند BP Piscium و TYCHO ۴۱۴۴ ۳۲۹ ۲ نام دارند که به ترتیب در صور فلکی ماهی و خرس بزرگ قرار دارند.
اخترشناسان هم اکنون مطالعات خود در خصوص این سیارات را با استفاده از تلسکوپهای زمینی و مشاهدات فضایی خود ادامه می دهند.
اخترشناسان این دانشگاه با استفاده از تلسکوپ هابل و رصدخانه اشعه ایکس چاندرا به دنبال درک بهتری از گذشته تشکیل سیارات هستند.
اگر در ژاپن قهرمانان قصهها از ماه به زمين ميآمدند، اگر ليبو- شاعر بزرگ چين- به اين دليل شاعر خوبي بود كه بيشتر از هر كسي درباره ماه شعر گفته بود، اگر دانته يكي از طبقات بهشتش را در ماه توصيف ميكرد، اگر يوهان كپلر و ويليام بليك و لوركا و ژولورن همگي آرزوي سفر به كره ماه را داشتند، اگر و... اگر تا ديروز ماه ماهيتي اسطورهاي و افسانهاي داشت و منبع الهام هنر براي بشر بود، حالا ديگر ماه هيچكدام از اينها نيست؛ حالا ماه يك وسيله اقتصادي و كسب درآمد است.





